การทำมะนาวนอกฤดู โดยมะนาวที่ปลูกในวงบ่อซีเมนต์นั้นเป็นที่ทราบและรับรู้กันว่าจะต้องให้มะนาวอดน้ำ 10-15 วันแล้วจึงค่อยให้ปุ๋ยให้น้ำตามปกติหลังจากนั้นจะมีดอกออกมา แต่วิธีนี้คุณภาพของดอกจะเป็นดอกคุณภาพต่ำจำนวนมาก กล่าวคือดอกที่ออกออกมาจากกิ่งนั่นเอง และการกระทำแบบนี้ถ้าพิจารณาดีๆ มันเหมาะกับมะนาวประเภทออกดอกติดผลยากมากกว่า แต่ปัจจุบันได้เอาวิธีนี้มาใช้กับมะนาวที่ออกดอกตลอดปี ดังนั้นสวนมะนาวแป้นไร่กิจรุ่งเรืองของเราจึงได้ทดลองทำมะนาวนอกฤดู โดยวิธีที่เรียกว่า "มะนาวนอกฤดูแบบธรรมชาติ"
ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจสายพันธุ์มะนาวที่เราได้ทำการทำมะนาวนอกฤดูกันก่อนโดยพันธุ์มะนาวที่เราเลือกคือแป้นรำไพ เพราะแป้นรำไพเป็นมะนาวที่ ทรงแป้น ผลโต น้ำมาก เปลือกบาง ที่สำคัญเป็นที่ต้องการของตลาดมากๆ และติดผลง่าย โดยจะออกดอกทันทีที่ต้นไม่มีลูกค้างต้นจนมากเกินไปเรียกว่าสามารถออกดอกได้ตลอดปี สำหรับที่ต้นสมบูรณ์มากๆ เมื่อเราเข้าใจถึงคุณสมบัติของมะนาวแป้นรำไฟกันแล้ว จึงมองดูไม่ยากที่จะทำมะนาวนอกฤดูแบบธรรมชาติ ซึ่งขั้นตอนต่างๆนั้นไม่สลับซับซ้อนและแทบจะไม่ลงทุนอะไรเพิ่มเลย ฝนจะตกหรือไม่ก็ไม่เป็นอุปสรรค
คุณสมบัติของมะนาวที่จะทำมะนาวนอกฤดูแบบธรรมชาติมีดังนี้
- มะนาวต้องอายุ 1 ปี 6 เดือนขึ้นไป
- มะนาวจะเป็นแบบปลูกในวงบ่อซีเมนต์ หรือปลูกลงดินก็ได้
ขั้นตอนมีดังนี้
ช่วงเดือนเมษายน หลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว จะมีมะนาวบางส่วนที่ยังติดค้างอยู่ที่ต้นยังไม่ต้องเอาออกให้คงไว้แบบนั้นหรือเก็บเกี่ยวไปเรื่อยๆ ช่วงนี้มะนาวอย่าให้ขาดน้ำเป็นเด็ดขาดโดยให้น้ำทุกวันสำหรับมะนาวที่ปลูกในวงบ่อซีเมนต์พร้อมเติมดินที่ผสมปุ๋ยคอกลงไปให้เต็มวงด้วย และทุกๆ 3-4 วันสำหรับมะนาวที่ปลูกลงดิน โดยให้ปุ๋ยเคมีสูตร 25-7-7 ต้นละ 3 กำมือ และสลับกับการให้ปุ๋ยเคมีสูตร 46-0-0 (ใส่ห่างจากโคนต้น)ทุก 25 วัน โดยก่อนและหลังให้ปุ๋ยต้องรดน้ำให้ชุ่มเพื่อให้ได้ประสิทธิ์ภาพมากที่สุด และช่วงนี้ต้องรักษายอดมะนาวที่ออกใหม่อย่าให้มีเพลี้ยไฟหรือหนอนชอนใบเข้ามาทำลายยอดอ่อนมะนาวได้ หากมีดอกออกมาก็ให้ปลิดทิ้งเสีย
ช่วงเดือนกรกฏาคม ต้นมะนาวจะสมบูรณ์สุดๆ สำหรับช่วงนี้ให้งดการให้ปุ๋ยเคมีสูตร 46-0-0 และยังคงให้ปุ๋ยเคมีสูตร 25-7-7 เหมือนเดิมแต่ให้ถี่ขึ้นคือ 20 วันต่อครั้งโดยลดจำนวนลงเหลือ 2 กำมือ ส่วนน้ำยังคงให้สม่ำเสมอเช่นเดิมแต่หากฝนตกก็ควรงดน้ำเพราะช่วงนี้เข้าหน้าฝนแล้ว เมื่อถึงปลายเดือนกรกฏาคม ให้ทำการตัดแต่งกิ่งทรงพุ่มออก ประมาณ 30% เน้นกิ่งที่ไขว้ไม่มีประโยชน์ หรือปลายกิ่งที่มีรอยเพลี้ยไฟหรือหนอนชอนใบทำลาย และให้เอาลูกที่ติดต้นทั้งหมดออก หากมีดอกก็ให้ปลิดทิ้งให้ต้นมะนาวว่าง
ช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน ในช่วงนี้ จะเห็นว่ามะนาวจะแตกยอดอ่อนออกมามาก บางส่วนที่ไม่ได้ตัดแต่งกิ่งก็จะมีดอกออกมาบ้างก็ให้ทำการเด็ดทิ้งเช่นเดิม และเน้นพ่นยาเพื่อรักษายอดอ่อนให้ดี สำหรับเดือนนี้ทั้งเดือนให้ลด การให้ปุ๋ยเคมี 25-7-7 เหลือต้นละ 1 กำมือ แต่น้ำยังคงให้ตามปกติ
ช่วงเดือนตุลาคม ให้ปุ๋ยเคมีสูตร 12-24-12 ต้นละ3 กำมือ จำนวน 2 ครั้ง โดยห่างกัน 20 วัน หลังจากนั้นจะสังเกตุว่ามะนาวจะออกดอกมาเรื่อยๆซึ่งดอกที่ออกจะเป็นดอกคุณภาพดี คือออกมาพร้อมยอดอ่อน และออกมาจากซอกใบ จากนี้ไปให้บำรุงด้วยปุ๋ยเคมีสุตรเสมอ เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-16 และทำการรักษาดอกมะนาวให้ดีโดยต้องระวังเชื้อราต่างๆเนื่องจากช่วงนี้อากาศเริ่มหนาวเย็นความชื้นสูง และจะได้มะนาวผลโตๆไว้จำหน่ายในช่วงหน้าแล้งที่ว่ากันว่ามะนาวแพงสุดๆ
สำหรับวิธีนี้ เป็นการทดลองทำจากสวนของเราเมื่อปีที่ผ่านมาปรากฏว่าได้มะนาวดกมากแถมมะนาวผลใหญ่มากๆ จำหน่ายได้ราคาดีโดยมีมะนาวจะหน่ายตั้งแต่เดือนมีนาคม จนถึง เดือนกรกฏาคม ซึ่งจะเป็นช่วงที่มะนาวราคาที่เกษตรกรปลูกมะนาวพอใจในราคามะนาวมากที่สุด
